Mendapatkan Kewarganegaraan Melalui Mahkamah

⚖️ Pihak-pihak dalam Tindakan Undang-undang & Asas Perundangan

Tindakan Mahkamah terhadap:

Apabila memulakan prosiding undang-undang, responden biasanya ialah Ketua Pengarah Jabatan Pendaftaran Negara (JPN) dan Kerajaan Malaysia.

Asas Perundangan Utama:

Asas perundangan utama yang dijadikan sandaran ialah Perkara 14(1)(b) Perlembagaan Persekutuan.

Apakah itu Perkara 14(1)(b) Perlembagaan Persekutuan?

Peruntukan ini menyatakan bahawa:

Mana-mana orang yang lahir selepas Hari Kemerdekaan (31 Ogos 1957) yang memenuhi mana-mana syarat yang ditetapkan dalam Bahagian II Jadual Kedua berhak mendapat kewarganegaraan melalui kuat kuasa undang-undang.

Dengan kata lain, kewarganegaraan diberikan secara automatik oleh undang-undang dan tidak memerlukan kelulusan kerajaan.

Empat Situasi Utama yang Berkaitan:

📌 Seseorang yang lahir di Malaysia di mana sekurang-kurangnya seorang ibu bapa merupakan warganegara Malaysia atau Penduduk Tetap (PR)

📌 Seseorang yang lahir di luar negara yang bapanya merupakan warganegara Malaysia dan kelahirannya telah didaftarkan secara sah dengan pihak berkuasa Malaysia yang berkaitan

📌 Bayi yang dijumpai (foundling) di Malaysia (yang dianggap oleh undang-undang sebagai warganegara)

📌 Keadaan khas lain yang didaftarkan mengikut undang-undang.

Hujah di Mahkamah: Pendirian Kerajaan lwn. Respons Pemohon

Dalam kebanyakan kes, pemohon yang sampai ke peringkat ini telah pun mengemukakan permohonan di bawah Perkara 15A (pendaftaran khas) dan telah menunggu antara dua hingga empat tahun. Empat Situasi Utama yang Berkaitan:

📌 Seseorang yang lahir di Malaysia dengan sekurang-kurangnya seorang ibu atau bapa merupakan warganegara Malaysia atau Penduduk Tetap (PR)

📌 Seseorang yang lahir di luar negara dengan bapa merupakan warganegara Malaysia dan kelahirannya telah didaftarkan secara sah dengan pihak berkuasa Malaysia yang berkaitan

📌 Bayi yang dijumpai di Malaysia (yang menurut undang-undang dianggap sebagai warganegara)

📌 Keadaan khas lain yang didaftarkan selaras dengan undang-undang.

Hujah di Mahkamah: Pendirian Kerajaan lwn. Respons Pemohon

Dalam kebanyakan kes, pemohon yang sampai ke peringkat ini telah mengemukakan permohonan di bawah Perkara 15A (pendaftaran khas) dan telah menunggu selama tempoh antara dua hingga empat tahun.

Hujah-hujah lazim yang dikemukakan di mahkamah adalah seperti berikut:

Pendirian Peguam Kerajaan (Hujah berasaskan kelewatan):

📌 Menteri Dalam Negeri memerlukan masa untuk menimbangkan permohonan di bawah Perkara 15A selaras dengan Peraturan Kewarganegaraan 1964 dengan sewajarnya

📌 Memandangkan permohonan masih dalam pertimbangan, pemohon belum lagi menggunakan sepenuhnya segala remedi pentadbiran yang tersedia

📌 Oleh itu, prosiding mahkamah tidak sepatutnya dimulakan dan pemohon harus terus menunggu keputusannya

Maklum Balas Peguam Pemohon:

📌 Perkara 14(1)(b) (kewarganegaraan melalui kuat kuasa undang-undang) dan Perkara 15A (budi bicara kerajaan) merupakan peruntukan undang-undang yang berasingan sepenuhnya

📌 Mahkamah mempunyai bidang kuasa penuh untuk memutuskan perkara berkaitan kewarganegaraan

📌 Tiada keperluan undang-undang yang mewajibkan pemohon menyelesaikan proses pentadbiran Perkara 15A terlebih dahulu sebelum mengemukakan tuntutan di bawah Perkara 14(1)(b).

Kes-kes Lazim di bawah Perkara 14(1)(b)

Dari segi amalan, kes-kes yang paling kukuh dan lazim biasanya memenuhi tiga syarat berikut:

📌 Syarat A: Anak dilahirkan di Malaysia

📌 Syarat B: Sekurang-kurangnya seorang ibu atau bapa merupakan warganegara Malaysia pada masa kelahiran anak (biasanya timbul apabila ibu bapa tidak mendaftarkan perkahwinan mereka tepat pada masanya)

📌 Syarat C: Laporan DNA yang jelas tersedia untuk mengesahkan identiti ibu bapa kandung secara muktamad.

Aspek Pertikaian Utama: Anak Luar Nikah dan Kesamarataan Gender

Hujah Tradisional Kerajaan:

Peguam Kerajaan sering berhujah bahawa:

📌 Status kewarganegaraan anak luar nikah harus mengikut status kewarganegaraan ibu

📌 Jika ibu merupakan warga asing, anak tersebut juga harus dianggap sebagai warga asing

📌 Akibatnya, anak tersebut tidak berhak memperoleh kewarganegaraan Malaysia melalui bapa

Maklum Balas Tegas Berasaskan Perkara 8 (Kesamarataan di Sisi Undang-undang):

Pemohon lazimnya bergantung pada Perkara 8 Perlembagaan Persekutuan, yang memperuntukkan bahawa:

📌 Semua orang adalah sama rata di sisi undang-undang

📌 Tiada sesiapa pun boleh didiskriminasi atas dasar gender atau alasan lain yang dilarang

Jika keupayaan bapa untuk mewariskan kewarganegaraan dinafikan semata-mata kerana ibu bapa tidak berkahwin secara sah, layanan sedemikian boleh dianggap sebagai:

📌 Diskriminasi gender

📌 Pelanggaran prinsip perlembagaan mengenai kesamarataan