admin

Pemohon, iaitu pasangan lelaki sejenis (A dan B) yang menetap di UK, berhasrat untuk membina keluarga melalui sebuah agensi ibu tumpang di Cyprus. Walaupun agensi tersebut berpangkalan di Cyprus, proses ibu tumpang itu melibatkan pemindahan embrio di Cyprus Utara menggunakan ibu tumpang (X) dari “Negara Y”—sebuah bidang kuasa yang tidak membenarkan amalan ibu tumpang bagi pasangan sejenis. Berikutan nasihat agensi untuk “mengelakkan komplikasi,” pemohon A mengemukakan permohonan sebagai lelaki bujang, dan pasangan itu digalakkan untuk merahsiakan hubungan mereka daripada ibu tumpang serta pihak berkuasa asing. Akhirnya, kanak-kanak tersebut (Z) dilahirkan di “Negara W” pada bulan Januari 2023, dengan A dan ibu tumpang didaftarkan sebagai ibu bapa.

Pasangan yang memulakan proses tersebut—sepasang suami isteri yang bermastautin di United Kingdom—telah membuat perjanjian ibu tumpangan di India. Anak tersebut, X, dilahirkan pada bulan Disember 2011 menggunakan sperma si bapa dan ovum daripada penderma. Disebabkan kurangnya pengetahuan pasangan itu mengenai keperluan undang-undang khusus di bawah Akta Persenyawaan dan Embriologi Manusia 2008 (HFEA 2008), mereka tidak mengemukakan permohonan untuk mendapatkan perintah keibubapaan sehingga Februari 2014—iaitu jauh melepasi had masa enam bulan yang ditetapkan oleh Seksyen 54(3) Akta tersebut. Di bawah undang-undang India mahupun England, ibu tumpangan pada mulanya dianggap sebagai ibu bapa yang sah dari segi undang-undang; keadaan ini menyebabkan pasangan yang memulakan proses tersebut tidak mempunyai sebarang hak atau tanggungjawab undang-undang terhadap X, walaupun wujud hubungan biologi dan interaksi harian antara mereka.

Pemohon, iaitu X dan Y, merupakan pasangan sejenis yang mendapatkan rawatan kesuburan di Hospital St Bartholomew (klinik tersebut). X melahirkan anak pertama mereka, C1, pada tahun 2010. Kedua-dua ibu bapa berhasrat agar Y menjadi ibu bapa yang sah dari segi undang-undang dan percaya bahawa mereka telah menandatangani semua borang kebenaran HFEA yang diperlukan. Beberapa tahun kemudian, pihak klinik memaklumkan kepada mereka bahawa tiada Borang PP (kebenaran pasangan untuk menjadi ibu bapa) yang telah ditandatangani ditemui dalam rekod mereka. Berdasarkan nasihat pihak klinik dan peguam terdahulu mereka—yang beranggapan bahawa itu merupakan satu-satunya penyelesaian—Y secara rasmi mengambil C1 sebagai anak angkat pada tahun 2014 bagi menjamin status undang-undangnya. Walau bagaimanapun, susulan perkembangan perundangan kemudiannya (khususnya kes *Re Case A*), ibu bapa tersebut menyedari bahawa mereka mungkin sebenarnya telah pun menjadi ibu bapa yang sah sejak awal lagi, lalu berusaha untuk membatalkan perintah pengambilan anak angkat tersebut di samping mendapatkan pengisytiharan rasmi mengenai status keibubapaan.

Kes ini melibatkan pasangan sejenis, X dan Y, yang menjalani rawatan IVF di sebuah klinik berlesen. Y, iaitu ibu yang mengandungkan bayi tersebut, melahirkan anak kembar yang disenyawakan menggunakan sel telur biologi milik X. Di bawah Akta Persenyawaan dan Embriologi Manusia (HFEA) 2008, bagi membolehkan X diiktiraf sebagai ibu bapa yang sah, borang-borang tertentu perlu ditandatangani: ibu yang mengandungkan bayi mesti menandatangani Borang WP (memberikan persetujuan agar pasangannya menjadi ibu bapa), dan pasangan tersebut mesti menandatangani Borang PP (memberikan persetujuan untuk menjadi ibu bapa). Akibat kesilapan pentadbiran oleh pihak klinik, pasangan itu secara tidak sengaja tertukar peranan: Y menandatangani Borang PP manakala X menandatangani Borang WP. Selain itu, Y terikat dalam perkongsian sivil dengan seorang wanita lain (CP), walaupun mereka telah berpisah. Di bawah Seksyen 42 HFEA 2008, pasangan dalam perkongsian sivil dianggap sebagai ibu bapa yang sah melainkan dibuktikan bahawa mereka tidak memberikan persetujuan terhadap rawatan tersebut.

Kes ini melibatkan lapan permohonan berasingan (Kes P hingga X) yang didengar secara bersama disebabkan oleh isu perundangan yang serupa berhubung perkhidmatan pembiakan dengan bantuan yang disediakan oleh klinik-klinik di bawah kawal selia *Human Fertilisation and Embryology Authority* (HFEA). Enam wanita dan dua lelaki memohon deklarasi di bawah Seksyen 55A Akta Undang-Undang Keluarga 1986 (*Family Law Act 1986*) bagi mengesahkan status mereka sebagai ibu bapa yang sah kepada anak-anak yang dilahirkan hasil daripada rawatan berlesen. Permohonan-permohonan tersebut dikemukakan akibat pelbagai kegagalan pentadbiran yang melibatkan borang kebenaran wajib HFEA (Borang WP dan PP). Kesilapan-kesilapan ini termasuk: Borang yang hilang atau tidak lengkap: Tarikh yang tiada, kotak kebenaran yang tidak ditanda, atau ketiadaan borang sepenuhnya (Kes P, Q, S, T, U, W, dan X). Dokumentasi yang salah: Penggunaan halaman yang salah bagi sesuatu borang atau menandatangani bahagian yang salah pada borang kebenaran dalaman klinik (Borang IC) (Kes S, T). Kesilapan tarikh: Meletakkan tarikh yang salah pada tandatangan (Kes R).

Tindakan undang-undang ini timbul susulan satu audit oleh Human Fertilisation and Embryology Authority (HFEA), yang mendedahkan bahawa 46% klinik berlesen telah menemui “ketidaknormalan” dalam rekod mereka berkaitan dengan keizinan ibu bapa. Di bawah Seksyen 37 dan 44 Akta HFEA 2008, status keibubapaan dari segi undang-undang bagi pasangan bukan biologi bergantung kepada pemberian notis keizinan bertulis oleh kedua-dua pihak—iaitu ibu dan pasangan tersebut—sebelum rawatan dimulakan. Dalam tujuh kes yang ditangani (A–F dan H), kanak-kanak telah dilahirkan hasil daripada rawatan yang berjaya, namun borang keizinan HFEA yang diwajibkan (Borang WP dan Borang PP) didapati hilang, tersalah letak, atau mengandungi kesilapan.