Had Masa Berkanun

Latar Belakang

Sepasang suami isteri British, B dan P, memasuki susunan penyewaan rahim di India menggunakan sperma bapa dan telur penderma. Anak mereka, X, dilahirkan pada Disember 2011. Walau bagaimanapun, ibu bapa tersebut sepenuhnya tidak menyedari keperluan undang-undang untuk memohon perintah ibu bapa di bawah Akta Kesuburan Manusia dan Embriologi 2008 (HFEA 2008).

Menjelang X memasuki UK dan ibu bapa tersebut mendapatkan nasihat undang-undang, had masa statutori enam bulan yang diwajibkan oleh Seksyen 54(3) HFEA 2008 telahpun tamat tempoh. Akibatnya, di bawah undang-undang Inggeris, bapa biologi tidak mempunyai sebarang hak undang-undang, dan ibu bapa tumpang India kekal sebagai ibu bapa sah kanak-kanak tersebut “bagi semua tujuan”.

Hujah-hujah Pihak-pihak

Persoalan undang-undang utama ialah sama ada mahkamah mempunyai bidang kuasa untuk mempertimbangkan permohonan perintah ibu bapa yang dibuat selepas tetingkap enam bulan tersebut.

• Kepercayaan Undang-undang Sedia Ada: Sebelum kes ini, pandangan yang berlaku di kalangan hakim dan pengamal undang-undang ialah had masa enam bulan itu adalah wajib dan tidak boleh dilanjutkan.
• Pemohon-pemohon: Disokong oleh penjaga kanak-kanak itu, ibu bapa tersebut menghujahkan bahawa mahkamah sepatutnya menggunapakai “pembinaan bertujuan” (purposive construction) statut tersebut. Mereka menghujahkan bahawa menghalang permohonan itu akan melanggar hak Perkara 8 kanak-kanak dan ibu bapa tersebut (hak untuk menghormati kehidupan peribadi dan keluarga) di bawah Akta Hak Asasi Manusia 1998.

Keputusan Hakim

Sir James Munby, Presiden Bahagian Keluarga, membenarkan permohonan tersebut, memutuskan bahawa mahkamah memang mempunyai bidang kuasa untuk membuat perintah ibu bapa walaupun selepas tempoh enam bulan itu tamat. Beliau seterusnya mengeluarkan perintah ibu bapa tersebut, mendapati bahawa ia adalah demi kepentingan terbaik X.

Rasional Penghakiman

Rasional Presiden itu berdasarkan sifat transformatif perintah ibu bapa dan obligasi hak asasi manusia:

1. Identiti dan Status: Hakim menekankan bahawa perintah ibu bapa berkaitan dengan aspek paling asas identiti seorang kanak-kanak sebagai manusia. Beliau menggambarkan perintah itu sebagai mempunyai “kesan transformatif” ke atas kedua-dua hubungan undang-undang dan realiti psikologi identiti kanak-kanak tersebut.
2. Pembinaan Statutori: Beliau menyimpulkan bahawa Parlimen tidak mungkin berniat supaya kelewatan kecil (walaupun sehari) menghalang selama-lamanya sesuatu permohonan yang mempunyai “kepentingan transenden” sedemikian kepada seorang kanak-kanak. Beliau menghujahkan bahawa hasil yang “munasabah” diperlukan berbanding pembacaan yang “terlalu terikat kepada huruf undang-undang” (pedantic) bagi statut tersebut.
3. Hak Asasi Manusia (Perkara 8): Mahkamah memutuskan bahawa statut tersebut mesti “dibaca turun” (read down) untuk memastikan ia kekal serasi dengan Konvensyen Eropah mengenai Hak Asasi Manusia. Menghalang permohonan tersebut akan menjejaskan “intipati sebenar” hak kepada kehidupan keluarga.
4. Keutamaan Tertinggi Kebajikan: Memandangkan kebajikan kanak-kanak sepanjang hayat mereka adalah pertimbangan tertinggi, hakim mendapati bahawa “prejudis yang besar dan tidak dapat dipulihkan” yang disebabkan oleh penolakan perintah tersebut jauh mengatasi pelanggaran prosedur bagi had masa tersebut.

Kesimpulan

Kes Re X mewakili peralihan penting dalam undang-undang keluarga, menetapkan bahawa tetingkap enam bulan bagi perintah ibu bapa bukanlah halangan mutlak. Penghakiman ini mengesahkan bahawa apabila kebajikan sepanjang hayat dan identiti seorang kanak-kanak dipertaruhkan, mahkamah akan mengutamakan perlindungan “praktikal dan berkesan” kehidupan keluarga berbanding garis masa prosedur yang ketat.